Skip to main content

Posts

Showing posts from 2026

थलिएको स्वास्थ्य बीमाको उपचार के ?

  बीमा मार्फत दैनिक औसत करोडौँ रुपैयाँ बराबरको स्वास्थ्य उपचार सेवा उपयोग हुनु आफैंमा स्वास्थ्य बीमाको सफलताको संकेत हो। तर यस सफलतालाई दीगो बनाउन नसक्नु र मानव स्वास्थ्य जस्तो गम्भिर विषयमा पनि वित्तीय अनुशासनहिनताले प्रसय पाउनु नै अहिलेको असफलता हो। होमनाथ गैरे नेपालमा स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमको सुरुवात स्वास्थ्य सेवामा समान पहुँच , महँगो आकस्मिक स्वास्थ्य खर्चबाट नागरिकको संरक्षण र गरिब तथा जोखिममा रहेका समुदायको सामाजिक सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यले गरिएको थियो। नेपालको संविधानले स्वास्थ्यलाई मौलिक हकको रूपमा सुनिश्चित गरेपछि स्वास्थ्य बीमालाई सामाजिक सुरक्षाको एक प्रमुख स्तम्भका रूपमा विकास गर्ने अवधारणा अघि सारिएको थियो। यही अवधारणाका आधारमा २०७४ सालदेखि स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम क्रमशः तिन जिल्लाबाट शुरू विस्तार हुँदै अहिले देशभर लागू भएको छ। तर हाल सार्वजनिक भएका तथ्यांकहरूले देखाए अनुसार विपन्न समुदायका लागि सर्वसुलभ स्वास्थ्य सेवाका लागि राज्यको दायित्वका रूपमा सुरु गरिएको स्वास्थ्य बीमा आज स्वयं बिरामी अवस्थामा पुगेको छ। अहिलेसम्म नेपालको स्वास्थ्य बीमा सामाज...

भ्रष्ट्राचारको मूल्य श्रृङ्खला: तह तहमा दोहन

  तहगत शासकीय स्वरूप भएका अधिकांश देशहरूमा प्रादेशिक तथा स्थानीय तहमा जरा गाडेको नातावाद ,  ग्राहकवाद ,  संरक्षणवाद   र अनौपचारिक सञ्जाल (नेता ,  व्यवसायिक अभिजात वर्ग र स्थानीय कर्मचारी) आदिलाई भ्रष्टाचारको मूल्य श्रृङ्खला अभद्य बन्नुको प्रमुख कारण मानिएको छ। होमनाथ गैरे आर्थिक सहायता तथा विकासका क्षेत्रमा अध्ययन अनुसन्धान र पैरवी गर्ने संस्था ( ओईसीडी ) सन् २०१६ मा प्रकाशन गरेको भ्रष्ट्राचारको मूल्य श्रृङ्खला सम्वन्धी प्रतिवेदनले अफ्रिका र एशियाका विकासोन्मुख देशहरूमा प्राकृतिक स्रोत उत्खनन तथा उपयोग , सार्वजनिक सम्पत्ती व्यवस्थापन र राजस्व संकलनका ठुला कारोबारमा भ्रष्ट्राचारको तहगत सञ्जाल समावेशी विकासको ठुलो अवरोध सिर्जना गरेको बताउँछ।ओईसीडी कै अन्तर्राष्ट्रिय घुस ( फरेन ब्राइबरी ) नामक प्रतिवेदनमा भ्रष्ट्राचारको मूल्य श्रृङ्खलाले गर्दा विदेशी लगानीको लागत बढ्ने र आम्दानीको ठुलो हिस्सा गुम्ने गरेको उल्लेख छ। विदेशी लगानीकर्ता माझ त्यस्तो थप लागत ' भ्रष्टाचार कर '   ( करप्सन ट्याक्स ) का नामले परिचित छ। अध्ययन अनुसार करप्सन ट्याक्सका पाँचमध्ये एक घट...